SINAİ MÜLKİYET KANUNU İLE GETİRİLEN YENİLİKLER

Kanun hükmünde kararnamelerin yetersiz kaldığı fikri sınai haklar konusunda nihayet Sınai Mülkiyet Kanunu 22.12.2016 tarihinde kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İşbu kanun ile tasarım, faydalı model, coğrafi işaret, marka, patent, geleneksel ürün adların haklarının korunması amaçlanmaktadır.

Marka ile ilgili getirilen yenilikler;

Öncelikle kapsamı genişletilerek, renk ve ses markaları için başvuru imkanı getirilmiştir. Kanun hükmünde kararnameden farklı olarak, aynı türdeki mal ve hizmetler için önceki marka sahibinin muvafakat etmesi halinde tescili mümkün hale getirilmiş ve böylece birlikte var olma sözleşmelerinin önü açılmış oldu.

Genel itibariyle tescil ve itiraz süreleri daha kısa hale getirilerek, ticarileşme daha hızlı ve etkili olacaktır. Markaya itiraz süresi 3 aydan 2 aya indirilmiştir. Koruma süresi khk ile aynı şekilde 10 yıldır.

Bir marka başvurusu, tescilli coğrafi işaret içeriyorsa, bu başvuru resen reddedilecektir. Bu hüküm ile, coğrafi işaretlerin, üçüncü kişilerin marka başvurusu karşısında korunması sağlanmak istenmiştir.

Tescilli markaların hukuki ihtilaf durumunda iptalleri için mahkemeye gitmeden Türk Patent nezdinde yapılacak bir başvuruyla idari olarak iptal edilebilmesinin önü açılmıştır. Ancak yürürlük zamanı 7 sene süre ile ertelenmiştir.

Marka sahiplerinden, aynı tür marka başvurularına yapacakları itirazlarda markayı kullandıklarına dair belgeler sunması istenebilecektir. İtirazında haklı olduğunu belirten belgelerle ispatlaması istenecektir.

Marka sahibinin izni olmaksızın markayı kullanmak, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle, markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak; marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek “marka hakkına tecavüz” sayılmıştır.

Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis ve 21 güne kadar adli para cezası,

Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalaj üzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişiye, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası,

Yetkisi olmadığı halde başkasına ait marka hakkı üzerinde devretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.

Patent ve Faydalı Model hakkında getirilen yenilikler;

Patentlerin tescil, itiraz işlemleri hızlanmış, incelemesiz patent sistemi kaldırılmıştır.  Başvuru tarihinden başlamak üzere patentin koruma süresi 20 yıl, faydalı modelin koruma süresi 10 yıl olacak.

Üniversite bünyesinde ar-ge çalışmaları sırasında bulunan buluşlarda tasarruf yetkisi üniversitede, kamu kurumunda çalışan ise kuruma yazılı olarak buluşu bildirmek zorunda olacak.

Coğrafi işaretler ile ilgili yenilikler;

Geleneksel ürün adları ve coğrafi işaretler Kanun’da aynı bölümde düzenlenmiş olup, İşbu başvurulara itiraz süresi de kısaltılmış, 6 aydan 3 aya indirilmiştir. İlanla ilgili maliyetlerin azaltılması amaçlanarak, gerekli ilanların Türk Patent bülteninde yayınlanması öngörülmüştür.

Coğrafi İşaretlerin logo olarak tescili ile beraber bu logoları kullananları denetim mercii denetlemesine olanak sağlanmıştır.  Bütün bunları takip edecek Coğrafi İşaret Dairesi Başkanlığı kurulmuştur. 10 yıl içinde denetim merciinde düzenlenmesi gereken raporlar 2 yıla indirilmiştir.

Tasarım ile ilgili yenilikler;

Tescilsiz tasarımlara da koruma imkanı getirilmiş ve tasarımın kamuya sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl süre ile koruma kapsamı altında olacağı düzenlenmiştir.

Tasarım başvurularına itiraz süreci de 6 aydan 3 aya indirilmiştir.

Yenilik ve ayırt edicilik incelemesi getirilerek daha nitelikli ve özgün tasarımların tescil edilmesine olanak sağlanmıştır.

Tasarım ve patent hakkına tecavüz eylemlerinde hukuki tedbirler öngörülmüş ancak marka hakkında tecavüzde olduğu gibi cezai hükümler getirilmemiştir.

Hizmet ilişkisi içerisinde olan çalışanlar buluşlarını, işverene bildirmeli ve işveren buluş üzerinde hak sahibi olacaktır. Hizmet ilişkisi olmayanlar aralarında yapmış oldukları sözleşmeye bağlı kalarak buluş üzerinde hak sahibi olacaktır.

Hızlı imha prosedürü getirilerek, Kanunda yer alan suçlar sebebiyle el konulan veya muhafaza altına alınan suça konu eşya, zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı ya da muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının talebi üzerine hakim, kovuşturma aşamasında hükümden önce mahkeme tarafından imhasına karar verilecek.

Bu kanundan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Fikri Sınai Haklar Hukuk ve Ceza mahkemeleri, kurum aleyhine açılacak davalarda Ankara Fikri Sınai Haklar mahkemeleri görevlidir.

Yetkili mahkeme ise, sınai hak sahibi tarafından açılacak davalarda davacının yerleşim yeri yada tecavüz halinde fiilin işlendiği yer mahkemeleri, üçüncü kişiler tarafından açılacak davalarda ise davalının yerleşim yeri mahkemeleri yetkili olacaktır.